8 فرصت مناطق ویژه و آزاد برای اجرای اقتصاد مقاومتی

درخواست ما از مدیران مناطق ویژه وآزاد: لطفا در باره این فرصت های 8 گانه اعلام نظر کنید...

درخواست ما از مدیران مناطق ویژه وآزاد: لطفا در باره این فرصت های 8 گانه اعلام نظر کنید...

8 فرصت مناطق ویژه و آزاد برای اجرای اقتصاد مقاومتی

یک‌شنبه ۲۷ مرداد ۱۳۹۸  ۰ نظر   ۹۰ بازدید

سیاستگذاری های اقتصاد مقاومتی سال گذشته و در چارچوب نامگذاری سال نو شکل گرفت و رهبری انقلاب اسلامی برای تبیین دیدگاه خود در باره این موضوع سرنوشت ساز، در دستوالعملی خطوط محوری سیاست های اقتصاد مقاومتی را ترسیم کردند تا ازانحراف مسیر جلوگیری شود و در ادامه امسال را هم در امتداد سال قبل، سال اقتصاد مقاومتی نامگذاری کردند.

درباره نقش مناطق آزاد و مناطق ویژە اقتصادی در تحقق اهداف سیاست های اقتصاد مقاومتی، استاد مجید صیادنورد (کارشناس امور مناطق آزاد و ویژە اقتصادی) مقاله ای پر نکته نگاشته اند که در آن به 8 فرصت این مناطق آزاد و ویژە خارج از حوزه قوانین کشوری اشاره شده است. مطالعه و بهره گیری از مفاد این مقاله وزین را به مدیران و مجریان اصلی مناطق توصیه می کنیم و از مدیران درخواست داریم که نظریات وپیشنهادات خود را در این باره برای جمع بندی به ایمیل ماهنامه( به نشانی: magazinebtta@gmail.com ) ارسال فرمایند. سردبیر

مجید صیادنورد (کارشناس امور مناطق آزاد و ویژە اقتصادی)

رهبرمعظم انقلاب در دستورالعمل اجرایی شدن سیاستهای اقتصاد مقاومتی بر این نکته تصریح کرده اند که با هدف تأمین رشدپویا و بهبود شاخصهای مقاومت اقتصادی و دستیابی به اهداف سند چشم انداز ۲۰ ساله کشور، سیاستهای اقتصاد مقاومتی با رویکرد جهادی، انعطا ف پذیر، فرصت ساز، مولد، درو نزا، پیش رو و برون گرا ابلاغ می شود. درنتیجه این سیاستها در ۲۴ بند و محورعملیاتی تعریف شد.

رهبر معظم انقلاب، به وضوح اهداف اصلی ابلاغ این سیاستها را تبیین کرده اند تا درمجادلات سیاسی و بحثهای کارشناسی سیاست های مورد نظر رهبری دچار تفسیر به رأی نشود. آنچه باعث شد ایشان تصمیم به اتخاذ چنین راهبردی برای سیاستهای اقتصادی کشور بگیرند، بحرا نهای ناشی از تحریمهای اقتصادی و نبود استراتژی مشخص برای نگاهداشت و تقویت مؤلفه های اصلی و حیاتی اقتصاد کشوردرعرصه تعامل و تقابل با بحرا نهای اقتصاد جهانی وهژمونی آمریکا بود. تعمیم قوانین داخلی آمریکا به عرصه روابط بین الملل و مناسبات تجاری جهانی و تجربه متفاوت جمهوری اسلامی در تعریف رژیم سیاسی، ایران را ملزم به بازتعریف رژیم و استراتژی اقتصادی خود می کرد.

تعریف کلی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی بر اساس تعاریف بین المللی، منطقه آزاد و منطقه ویژە اقتصادی ناحیه ای از کشور است که خارج از قلمرو گمرکی قرار دارند و به این اعتبار، شامل معافیتهای گمرکی و مالیاتی زما ن بندی شده و برخوردار از دیگر مزایای خاص مانند تشریفات گمرکی سهل تر، بازگشت سود سرمایه و امکانات زیرساختی است.

در ایران و در ماده اول قانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری صنعتی کشور در ذیل عنوان اهداف، اهداف ایجابی ایجاد مناطق آزاد ایران؛ تسریع در انجام امورزیربنایی، عمران و آبادانی، رشد و توسعه اقتصادی، سرمایه گذاری و افزایش درآمد عمومی، ایجاد اشتغال سالم و مولد، تنظیم بازار کار و کالا، حضور فعال در بازارهای جهانی و منطقه ای، تولید و صادرات کالاهای صنعتی و تبدیلی و ارائه خدمات عمومی اعلام شده است.

روح تازه در مناطق ویژه و آزاد حلقه واصل محور بحث پیش رو، بند یازدهم سیاستهای اقتصاد مقاومتی است که بر اساس آن،

توسعه حوزه عمل مناطق آزاد و ویژە اقتصادی به منظور انتقال فناور یهای پیشرفته، گسترش و تسهیل تولید، صادرات کالا و خدمات و تأمین نیازهای ضروری و منابع مالی از خارج به عنوان یازدهمین محوراز محورهای راه بردی تعیین شده از سوی رهبر معظم انقلاب مطرح شده است.

نکته ظریفی که ابتدای این بند به آن تصریح شده، توسعه حوزه عمل مناطق آزاد و ویژە اقتصادی است. باید اذعان کرد، ایشان بر این باور هستند که پیشنیاز دستیابی و تحقق اهداف مطمح نظر این سیاستها توسعه حوزه عمل مناطق آزاد و ویژە اقتصادی است.

در ادامه وظایفی که در همین بند به این مناطق محول شده در چهار سرفصل: انتقال فناوریهای پیشرفته، گسترش و تسهیل تولید، صادرات کالا و خدمات و در نهایت ، تأمین نیازهای ضروری و منابع مالی از خارج، تدقیق شده است.

منظور از توسعه حوزه عمل مناطق آزاد چیست؟

آیا این توسعه مشتمل بر حوزه جغرافیایی است یا مسئولیت مورد انتظار در اقتصاد ملی و نه صرفا محدوده جغرافیای قانونی مندرج در قانون را موردنظر دارد یا اشاره ای است به چالشهای اجرای مزایا و معافیت های قانونی مناطق آزاد از سوی سایر نهادهای کشور و لزوم اعمال همه این قوانین و بازیگری فزونتر این مناطق در استراتژ یهای اقتصادی ایران؟ در نقطه مقابل، براساس بیانات رهبر معظم انقلاب، اقتصاد مقاومتی با تعابیر ذیل قابل تفسیر است که در مقدمه دستورالعمل ایشان نیز بر آن تصریح شده است. ایشان در دیدار دانشجویان در ۱۶ مردادماه 91 ، اقتصاد مقاومتی را چنین معنا می کنند: اقتصاد مقاومتی یعنی آن اقتصادی که درشرایط فشار، در شرایط تحریم، در شرایط دشمنیها و خصومتهای شدید میتواند تعیین کننده رشد و شکوفایی کشورباشد.

ظرفیت بلا استفاده مناطق آزاد برای دستیابی و تحقق اهداف راهبردی تعیین شده در یازدهمین بند از سیاستهای اقتصاد مقاومتی

چه فرصتهایی در مناطق آزاد وجود داشته و با چه چالشهایی در حصول به این اهداف مواجه خواهیم شد؟

در ادامه به ۸ مزیت مناطق آزاد برای اجرای اقتصاد مقاومتی اشاره میشود.

۱) نوع و ساختار مدیریت و حاکمیت هر سازمان عامل درمناطق آزاد به صورت خودگردان است و این مناطق موظف به تأمین هزینه های جاری، عمرانی وخدماتی هستند و این درحالی است که ریالی از بودجه عمومی کشور دریافت نمی کنند. از سوی دیگر، کوچک کردن ساختار نهادها و ادارات دولتی در یک سازمان و مجموعه اداری که دریک جغرافیای کوچک تجمیع شده و خدمات دولتی ارائه می کنند، وجه دیگری ازمدیریت کوچک شده حاکمیت دولت براموراقتصادی است که می توان مستندات آن را در ماده ۲۷ قانون مناطق آزاد ملاحظه کرد.

واگذاری امور به مردم و بخش خصوصی در محدوده جغرافیایی کوچک و بخصوص در مناطق مرزی (اغلب مناطق آزاد در نقاط مرزی واقع شد ه اند) به دولت این تجربه و اطمینان را می دهد که می توان نظارت کرد و پیشرفت کشوررا با حضور مردم و حمایت از آنها نظاره نمود ، چراکه اساسا تجربه جهانی و ایرانی مؤید این اصل است که دولت مدیر خوبی در عرصه اقتصاد نیست؛ موضوعی که در فربه شدن دولت به دلیل حاکمیت نظام اقتصادی رانتی در ایران قابل مشاهده است.

۲) مزایای قانونی چون امکان ثبت شرکت و مالکیت صددرصدی افراد و شرکتهایی با تابعیت غیرایرانی (بجز رژیمهایی که از سوی دولت ایران به رسمیت شناخته نشده است) در مناطق آزاد ایران و در خاورمیانه (بخصوص رقیب موفق مناطق آزاد ایران یعنی امیرنشین دبی در امارات متحده عربی) کم نظیر است. این امر به عنوان مزیتی بر جذب شرکتهای بین المللی در این مناطق ارزیابی میشود. در عین حال حضور برندهای مطرح بین المللی و شرکتهای دانش بنیان برای تأسیس خطوط تولید، فرصت انتقال تکنولوژی و دانش فنی را نیز در پی خواهد داشت. از سوی دیگر ، امکان برگزاری همایشهای بین المللی و دوره های آموزشی فنی مهندسی در حوزه های تخصصی با تکیه براین مزایا وامکان ورود بدون ویزای نیروهای متخصص به مناطق آزاد، فرصت بی نظیری برای ارتقای دانش علمی تخصصی، مؤسسات علمی و دانشگاهی کشور فراهم می کند.

۳) سومین ظرفیت مناطق آزاد درعرصه اجرای بند یازدهم سیاستهای اقتصاد مقاومتی، قرار گرفتن مبادی ورودی خروجی کریدور شمال جنوب (به عنوان یکی از مهمترین کریدورهای بین المللی قرن بیست و یکم) در مناطق آزاد و ویژە اقتصادی کشور است. وجود مزایا و معافیتهای قانونی برای سرمایه گذار خارجی و معافیتهایی که برای ترانزیت کالا و ارائه خدمات در این حوزه و حوزه های مرتبط از سوی مناطق آزاد ارائه می شود، می تواند منبع درآمد خوبی برای کشور ایجاد کند. فعال شدن این کریدور تجاری، ایران را در عمل به مرکز ترانزیت اروپا آسیا تبدیل می کند و به دلیل منافع تجاری ناشی از ترانزیت کالا در مسیر امن و ارزان ایران، زمینه وابستگی و پیوستگی سایر کشورهای بهره مند از این مسیر ترانزیتی به موقعیت استراتژیک

کشور فراهم می شود.

۴) امکان بهره گیری از ظرفیتهای فرهنگی قومی مشترک با کشورهای همسایه را می توان دیگر توانمندی مناطق آزاد در عرصه اقتصاد مقاومتی اعلام کرد. بر این اساس ، با نگاهی اجمالی به موقعیت مکانی مناطق آزاد اروند، ارس، ماکو، چابهار و انزلی، می توان علاوه بر تقویت مناسبات تاریخی میان اقوام دو سوی مرزهای بین المللی، با تکیه برمزایا و معافیتهای قانونی مناطق آزاد، زمینه برگزاری جشنواره های فرهنگی، ه ری مشرک و مبادلات علمی میان اقوام بلوچ، عرب و آذری را میان دو طرف تقویت کرد.

۵) پنجمین ظرفیت مناطق آزاد، فرآوری محصولات کشاورزی شیلاتی استا نهای پس کرانه در مرحله نخست و در مرحله بعد محصولات کشاورزی و شیلاتی تمام نقاط کشور است. با بهره گیری از مزایا و معافی تهای قانونی جاری در این مناطق می توان نسبت به جذب سرمایه گذاران داخلی و خارجی اقدام کرد تا علاوه بر ایجاد ارزش افزوده در محصولات فوق، زمینه رونق کشاورزی و سودآوری توسعه کشاورزی و صید صنعتی فراهم شود.

۶) اکوتوریسم، گردشگری ورزشی، تجاری، تاریخی، درمانی، فرهنگی و مذهبی از توانمند یهای مناطق آزاد در بخشهای مختلف صنعت توریسم است، موضوعی که فرصت مناسبی برای عرضه فرهنگ اسامی ایرانی به تجار، گردشگران و سرمایه گذاری فراهم کرده که با برگزاری تورهای گردشگری، کارگا ههای آموزشی تخصصی، جشنوار ههای فرهنگی هنری می توان از این مهم به عنوان یک مزیت بهره برد ، نه فضایی برای چالش و تقابل. چراکه بر این باور هستیم که قدرت فرهنگی و مبانی استدلالی مذهب تشیع چنان قدرت جذبی به فرهنگ ایرانی عطا کرده که می تواند در کنار آرما نهای انقلاب اسلامی ، زمینه جذب و اقناع سایر مذاهب و فرهنگها را پدید آورد.

۷) انعقاد قراردادها و تفاهم نامه های همکاری با سایر مناطق و نهادهای دولتی و مرد م نهاد کشورهای همسایه، علاوه بر توسعه همکار یهای منطقه ای ایران، زمینه گسرش همکار یهای متقابل و وابستگی بیشتر اقتصادی (تجاری صنعتی ترانزیتی) این نواحی را با ایران مهیا کرده و با توجه به اشتراکات فرهنگی و در عین حال تفاو تهای حقوقی، فضا را برای رژیم سازی در همکار یهای منطقه ای با تکیه بر آرما نهای انقاب اسلامی بویژە در عرصه اقتصادی مهیا می کند.

۸) از منظر امنیتی نیز می توان مناطق آزاد را نقطه پایلوت طر حهای ملی خاص در حوزه های صنعتی، تجاری، فرهنگی بویژە با حضور سرمایه گذار خارجی قلمداد کرد تا بتوان با آگاهی کامل ، زمینه را برای حضور آنها در سرزمین اصلی و کل ایران فراهم کرد

سیمای بدون روتوش دبی
سیمای بدون روتوش دبی
لطفا گزارش را بخوانید و نظر بدهید و اگر جسارتی در این نوشتار احساس شد با ملاطفت و به دیده اغماض برخورد کنید:
ماشین آلات دست دوم
ماشین آلات دست دوم
استقرار ماشین آلات سنگین دست دوم درمناطق ویژه و آزاد اقتصادی
سازمان جهانی مناطق ویژه اقتصادی را درایران بنا کنیم
سازمان جهانی مناطق ویژه اقتصادی را درایران بنا کنیم
هیچ یک از مناطق آزاد ایران با این سازمان بین المللی حشر و نشری ندارند، چرا؟
دیدگاه خود را بیان کنید